Việc Công ty thông tin tín nhiệm và xếp hạng doanh nghiệp Việt Nam (Vietnam Credit) công bố Bảng xếp hạng ngân hàng 2009 mới đây khiến không ít ngân hàng bức xúc vì "bỗng dưng bị xếp hạng", hơn nữa đơn vị thực hiện lại chỉ là một công ty tư nhân, chưa đủ tầm phân tích các hoạt động ngân hàng. Nhiều ngân hàng cho rằng, việc để những tổ chức như thế này tham gia định giá, xếp hạng doanh nghiệp nên được kiểm soát chặt, tránh những ý kiến không chuẩn, tác động lớn đến uy tín, tâm lý doanh nghiệp được xếp hạng.

Trên thực tế, nghiệp vụ phân tích, định giá và xếp hạng doanh nghiệp tuy không còn xa lạ với các doanh nghiệp trong nước, song số đơn vị tham gia vẫn đếm trên đầu ngón tay, nhất là công ty tư nhân.

Theo PGS - TS Nguyễn Văn Nam, Viện Nghiên cứu thương mại, Bộ Công thương, hiện chưa có một văn bản nào cấm việc công ty tư nhân hoạt động trong lĩnh vực định giá và xếp hạng doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp tư nhân đủ điều kiện thì nên để họ hoạt động trong lĩnh vực trên và ngày càng có nhiều doanh nghiệp loại này càng tốt. Ở nước ngoài, loại hình công ty phân tích, định giá doanh nghiệp rất phổ biến.

Lý do được ông Nam phân tích, xếp hạng doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà đầu tư và với cả doanh nghiệp được xếp hạng. Qua bảng phân tích, xếp hạng doanh nghiệp có thể thấy mức độ danh tiếng, khả năng thu hút vốn, nguồn nhân lực và doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp thiếu những thông tin cơ bản, sẽ khó khăn và gây tâm lý hoài nghi cho các đối tác trong quá trình hợp tác làm ăn.

Trên thế giới, những công ty được xếp hạng trong các danh sách xếp hạng doanh nghiệp uy tín như Forbes 500 hay Fortune 500 có những lợi thế rất lớn, đặc biệt trong vấn đề nhân sự. Chẳng hạn như thu hút, chiêu mộ được người tài về làm việc, thúc đẩy nhân viên tập trung làm việc và cống hiến cho công ty nhiều hơn...

Cùng chung quan điểm nên khuyến khích nhiều đơn vị tham gia hoạt động trong lĩnh vực phân tích, xếp hạng doanh nghiệp, tiến sĩ Lê Thẩm Dương, Trưởng khoa Quản trị kinh doanh, ĐH Ngân hàng TP HCM, cho rằng, tại Việt Nam, trong bối cảnh thông tin về các doanh nghiệp đang thiếu trầm trọng thì vai trò của hoạt động đánh giá và xếp hạng doanh nghiệp rất cần thiết, nhất là trong điều kiện thị trường chứng khoán trên đà phát triển mạnh mẽ.

Tuy nhiên, danh hiệu và vị trí của công ty chỉ có giá trị nếu được xây dựng trên cơ sở phân tích minh bạch, lành mạnh. Vì vậy, vai trò và sự khách quan, công tâm của các công ty đánh giá, xếp hạng doanh nghiệp rất quan trọng. Nếu bản phân tích, đánh giá công ty tốt thì doanh nghiệp chỉ nên xem đó là lời động viên, còn nếu bảng đánh giá chưa tốt thì doanh nghiệp nên tìm các điểm yếu kém và khắc phục. "Bản thân doanh nghiệp và đối tác, khách hàng không nên xem bảng đánh giá là kết quả tuyệt đối. Mọi cái đều chỉ mang tính tương đối và thay đổi theo thời gian", ông Dương nói.

Theo tiến sĩ Dương, Việt Nam cần đưa ra một khung pháp lý nhất định cho hoạt động xếp hạng doanh nghiệp trong nước, để định hướng cho những đơn vị muốn đi theo lĩnh vực này và chuyên nghiệp hóa quy trình xếp hạng doanh nghiệp. Một trong những hoạt động xếp hạng doanh nghiệp là xếp hạng tín nhiệm, nhưng nhiều doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán khá "vất vả" khi tìm đơn vị thực hiện dịch vụ này vào thời điểm công ty phát hành trái phiếu. Có nhiều công ty phải thuê một số tổ chức nước ngoài thực hiện việc trên vì thiếu nhân lực trong nước, trong khi chỉ phát hành trái phiếu ở thị trường Việt Nam.

Đông Nhiên

Theo VietnamCredit