Báo Lao Động đã phỏng vấn TS Nguyễn Trí Hiếu, người đã có 32 năm làm việc trong ngành ngân hàng tại California xung quanh vấn đề này.

Ông đánh giá thế nào về mức xếp hạng tín nhiệm của Mỹ bị đánh tụt?

Quyết định này của Standard & Poor’s gây ngạc nhiên trong thị trường tài chính, nhưng với những người am hiểu thì đây là điều đã được dự báo trước.

Trên thực tế, các chỉ số vĩ mô (tỉ lệ thất nghiệp, việc làm...) cho thấy kinh tế Mỹ sẽ tiếp tục đi vào trì trệ và suy thoái. Vì thế, triển vọng Mỹ vượt qua khủng hoảng và ổn định kinh tế trong 12 tháng tới là thấp.

Sự kiện này tác động thế nào đến nền kinh tế toàn cầu, thưa ông? Đã có những dự báo USD sớm muộn sẽ bị thay thế bởi một đồng tiền khác. Ý kiến của ông thế nào?

Hậu quả trước tiên là chi phí huy động vốn của Chính phủ Mỹ sẽ tăng. Nhưng hậu quả sẽ còn ảnh hưởng đến cơ cấu của toàn bộ thị trường tài chính, làm tăng mặt bằng lãi suất trên thị trường Mỹ.

Các quốc gia có dự trữ ngoại hối lớn, phụ thuộc vào tài sản của Mỹ (Trung Quốc, Brazil, Ấn Độ...) thì giá trị của trái phiếu Chính phủ Mỹ sẽ mất hàng tỉ USD.

Giảm hệ số tín nhiệm của trái phiếu Chính phủ Mỹ sau đó ảnh hưởng đến đồng USD trên toàn thế giới. Có dự đoán cho rằng USD có nguy cơ bị thay thế bởi đồng tiền khác (như CNY chẳng hạn). Tuy nhiên, khả năng USD bị thay thế bởi đồng tiền khác khó xảy ra trong 10 năm tới.

Cá nhân tôi cho rằng, việc Mỹ có khả năng vỡ nợ là điều không thể xảy ra. Nước Mỹ có khả năng tài chính rất lớn vì thế, Chính phủ Mỹ sẽ tìm ra giải pháp để xử lý nợ cho các con nợ trên thế giới, có thể là trả lãi trước.

Việc giảm định mức tín nhiệm trái phiếu Chính phủ Mỹ cũng là lời cảnh tỉnh cho các quốc gia khác không nên xem USD là nơi trú ẩn an toàn và  dựa quá nhiều vào tài sản của người Mỹ.

Những tác động đó ảnh hưởng thế nào tới nền kinh tế Việt Nam? Với tư cách là một chuyên gia, ông có lời khuyên nào cho các nhà đầu tư trong lúc này?

Tôi cho rằng, trong ngắn hạn Việt Nam ít chịu ảnh hưởng. Trong quá khứ chúng ta đã thấy tỉ giá giao dịch VND và USD trong nước không thuận chiều so với biến động của đồng tiền này trên thế giới, vì thế sự gắn kết, ràng buộc giữa USD và VND không rõ ràng.

Nhưng về lâu dài, nếu các tổ chức xếp hạng tín dụng khác tiếp tục đánh tụt hạng đối với trái phiếu Chính phủ Mỹ thì USD sẽ phải chịu tác động mạnh. Sự tương quan giữa VND và USD vì thế khó thoát khỏi xu hướng chung.

Có một thực tế cho thấy là giá vàng đang ngày càng cao. Vàng, USD được  xem là nơi trú ẩn an toàn với nhà đầu tư Việt Nam. Nguyên nhân đẩy giá vàng tăng cao do giá vàng thế giới tăng cao, đồng USD yếu, tâm lý...

Tôi cho rằng thị trường vàng đang trải qua những biến động lớn. Giá vàng tăng rồi sẽ giảm, khó có thể giữ mức tăng thế này mãi.

Các nhà đầu tư nên chia đầu tư của mình vào ngoại tệ khác, bất động sản... Trong khi thị trường suy giảm, vẫn có những phân khúc thị trường có khả năng sinh lời. Tuy nhiên, quyết định cụ thể thế nào còn tuỳ thuộc vào sức chịu đựng và khả năng tài chính của các nhà đầu tư...