Ðối với những người có nhu cầu mua nhà đang gặp trở ngại vì điểm số tín dụng thấp, sẽ có thể bị nhà tài trợ hoặc từ chối, hoặc cho vay với lãi suất cao, những lời quảng cáo hấp dẫn nói trên là cái phao cho kẻ sắp chết đuối.

Theo công ty CardWeb.com, nợ thẻ tín dụng ở Hoa Kỳ đã gia tăng 80% trong mười năm qua. Ðến cuối năm 2006, tổng số nợ thẻ tín dụng (credit card debts) của mấy trăm triệu người tiêu thụ ở Mỹ lên đến $745 tỉ đô la.

Trong số những người nợ nần ngập đầu vì chi tiêu quá lố, hẳn có những người muốn thoát ra khỏi vòng nợ nần luẩn quẩn mà không có cách nào ổn thỏa. Nhưng trước khi cầm điện thoại hay nhấp con chuột để nhờ các công ty nói trên giúp xóa nợ và nâng điểm số tín dụng, nên suy nghĩ chín chắn nếu không có thể bị lừa.

Chuyện giản dị là không có cái gì "chùa" hoặc cũng không có phép tiên để thoát khỏi nợ nần một cách dễ dàng kiểu "búng tay một cái" là tăng điểm số tín dụng được liền.

Các lời quảng cáo dụ dỗ khách hàng thường nói chỉ với một lệ phí tượng trưng, họ có thể giúp bất cứ ai xóa sạch các tì vết nợ nần xấu xa, nâng điểm số tín dụng.

Nhưng oái oăm thay, nhiều vụ kiện tụng đã xảy ra vì người tiêu thụ cho rằng, với số tiền lệ phí lớn chứ không phải nhỏ, tì vết tín dụng xấu không những không xóa được mà lại còn mang công mắc nợ nhiều hơn.

"Ai mà nói rằng sẽ giúp được cho quí vị thoát khỏi tì vết tín dụng xấu một cách dễ dàng, thì nên thận trọng." Nick Jacobs, phát ngôn viên của Cơ Quan Tham Vấn Tín Dụng Quốc Gia (National Foundation for Credit Counseling), khuyến cáo như thế. Cơ quan của ông chịu trách nhiệm giám sát các công ty chuyên về tư vấn sử dụng tín dụng.

Ông cho hay các công ty hay tổ chức môi giới giúp người ta gom nhiều món nợ lại làm một món cho gọn (debt consolidation) để dễ quản trị và dễ trả nợ, thường hứa hẹn rằng, họ sẽ giúp cho người ta tăng điểm số tín dụng, đối phó với tì vết xấu trong một thời gian ngắn, hoặc có khi vay được cả món nợ với lãi suất bằng zero. Thật ra, tất cả những lời hứa đó đều xa rời với sự thật.

"Thoát ra khỏi nợ nần là một tiến trình khó khăn nhưng cũng vẫn làm được. Bất cứ kẻ nào cam kết với quí vị, rằng họ sẽ giúp quí vị xóa điểm xấu tín dụng thành công một sớm một chiều kiểu như làm ảo thuật. Nó cũng giống như quí vị nghe một người quảng cáo bán gan ruồi, mỡ muỗi. Họ nói rằng, "họ có thể làm cho bản tiểu sử tín dụng của quí vị sạch hết tì vết xấu là điều giả dối." Ông Howard Dvorkin, sáng lập viên công ty dịch vụ "Consolidated Credit Counseling Services" phát biểu đại ý như vậy. "Không một ai có khả năng xóa lịch sử tín dụng (credit history) của quí vị, mà nhiều lắm, họ chỉ có thể giúp quí vị nâng điểm số tín dụng lên từ từ từng bước một qua một thời gian dài."

Một chuyên viên tham vấn sử dụng tín dụng khác cũng đưa ra các khuyến cáo dựa vào kinh nghiệm của chính ông.

"Quí vị sẽ không thể thoát ra khỏi nợ nần nếu quí vị không đến với một công ty dịch vụ gom các món nợ thành một cho gọn (debt consolidation company) đứng đắn lương thiện. Bởi vậy, nên điều tra kỹ lưỡng trước khi nhờ một công ty dịch vụ loại này". David Jones, chủ tịch Hiệp Hội Các Công Ty Ðộc Lập Dịch Vụ Tham Vấn Tín Dụng (Association of Independent Consumer Credit Counseling Agencies) nói. Cuộc điều tra rất quan trọng vì quí vị có thể biết mình bị lừa hay không.

Nhiều năm qua, có một số công ty tham vấn tín dụng tự nhận là công ty bất vụ lợi hoạt động bên cạnh các công ty dịch vụ loại này nhưng thu lợi.

Theo ông Dvorkin, giới tiêu thụ cần biết càng rõ càng tốt về công ty dịch vụ tham vấn tín dụng để tránh mắc lừa. Một trong những cách để biết là liên lạc với Tổ Chức Kinh Doanh Ðáng Tin Cậy BBB (Better Business Bureau) của mỗi tiểu bang để hỏi tin. Khi đưa tên một công ty nào để kiểm chứng với tổ chức BBB, nếu là một công ty đứng đắn, họ là thành viên của BBB.

Có thể một công ty hay một tổ chức bị một số lần khiếu nại, nhưng tất cả đều đã được giải quyết thỏa đáng thì vẫn được là hội viên BBB. Nhưng nếu một công ty hay một tổ chức bị nhiều kiện cáo hay khiếu nại mà không được giải quyết, người tiêu thụ hãy nên coi chừng.

"Trước kia, các tổ chức gọi là thiện nguyện (non-profit) đứng riêng biệt hẳn ra một bên và được coi trọng". Ông Dworkin nói. "Ngày nay, người ta phải tuân thủ theo luật lệ hoặc không còn giữ được danh hiệu".

Ý ông muốn ám chỉ rằng, ngày nay có nhiều người đã lợi dụng danh nghĩa "vô vị lợi" để kiếm chác kiểu cắt cổ người ta.

Gần đây, Sở Thuế Vụ Liên Bang (IRS) đã bố ráp một số tổ chức tự xưng là "bất vụ lợi" nhưng lại lấy lệ phí rất đắt chẳng có "bất vụ lợi" chút nào. Nhờ đó, BBB nói rằng, số các vụ khiếu nại đã giảm được 25% kể từ năm 2002 đến hết năm 2006.

Nếu một công ty dịch vụ giúp gom nhiều món nợ làm một mà không giúp quí vị tiết kiệm được từ 3 đến 5 lần số tiền dịch vụ mà quí vị phải trả, như vậy là quá đáng rồi. Thí dụ, công ty dịch vụ lấy lệ phí $30 một tháng, nếu quí vị không tiết kiệm được từ $100 đến $150 trở lên, thì không nên thuê họ. Bởi vì nếu tỉ lệ tiết kiệm được ít hơn, không bõ công nhờ.

Giới tiêu thụ cũng nên lưu ý rằng, số tiền mà quí vị trả cho chủ nợ là phải đến tay chủ nợ. Nhiều khi, quí vị không biết rằng, một số công ty đã bỏ túi tháng đầu tiên mà quí vị trả cho các chủ nợ (creditors). Nên đọc bản hợp đồng rất kỹ lưỡng kể cả các hàng chữ nhỏ cũng đừng bỏ sót.

Còn chuyện tăng điểm số tín dụng thì sao? Mánh lới tăng điểm số tín dụng có hợp pháp không?

Như trên đầu bài viết này đã nói tóm tắt, không thể có chuyện đen thành trắng một sớm một chiều được.

Một cái mánh lới thông dụng dạo sau này là có những công ty chuyên "mướn" thẻ tín dụng thuộc loại tối hảo hoặc rất tốt của các cá nhân nào sẵn sàng chấp nhận cho người khác đứng tên chung để người sau này được tăng điểm số tín dụng.

Thêm tên một người khác vào trên một thẻ tín dụng không phải là việc bất hợp pháp khi anh em, bạn bè, cha con v.v... muốn giúp đỡ nhau, cho nhau sử dụng thẻ tín dụng. Tuy nhiên, nếu cho mướn tên và thẻ tín dụng để một người khác cơ hội tăng điểm số tín dụng, việc này lại không hợp pháp. Biên giới pháp lý trong vấn đề này rất mù mờ nên đã có những công ty dịch vụ lợi dụng kẽ hở của luật pháp để làm giàu.

Quốc Hội Hoa Kỳ, các cơ quan của chính phủ liên bang cũng biết chuyện này và cũng từng chuẩn bị để đưa ra các biện pháp bít lỗ hổng. Tuy nhiên, trước khi chính phủ và Quốc Hội ra tay, ISAAC, công ty khai sinh ra điểm số tín dụng FICO sắp sửa đưa ra kế hoạch để đối phó.

Cho tới nay, vẫn còn có nhiều công ty quảng cáo trên Internet là trả tiền cho những ai có thẻ tín dụng không có tì vết xấu, để cho người khác mướn thẻ (tức cộng thêm tên người khác) mà người này có tiểu sử tín dụng xấu, được sử dụng khoảng 90 ngày.

Craig Watts, một quản lý giao tiếp quần chúng của công ty Fair Isaac, nói rằng, từ đầu Tháng Chín tới đây, bảng thang điểm tín dụng FICO được điều chỉnh để loại ra ngoài những loại người sử dụng thẻ đi mượn núp dưới hình thức cho phép hợp pháp (authorized user).

Từ trước đến giờ, người được phép sử dụng hợp pháp (authorized user) được chia xẻ toàn thể lịch sử tốt đẹp của người làm chủ chính thức của thẻ tín dụng (primary credit card holder) nhưng không nhất thiết là được dùng thẻ đó để mua sắm. Tất cả những dữ kiện trả nợ đúng hạn kỳ từ người chủ thẻ tín dụng chính được chuyển sang cho người được cho đứng tên ké. Nhờ đó, chữa bớt cái xấu trên bản tiểu sử tín dụng của người này để nâng điểm số tín dụng lên cao hơn. Những dữ kiện sử dụng tín dụng tốt đó chuyển vào bản tiểu sử tín dụng (nằm ở 3 công ty Equifax, Experian và Trans Union) của người có nhiều tì vết để "chữa bệnh". Nhờ điểm số tín dụng tốt hơn, người ta có thể vay được món nợ mua nhà với lãi suất thấp hơn, trả nợ nhẹ hơn.

Hãy lấy một thí dụ cụ thể. Một người có điểm số tín dụng FICO là 580 xin vay món tiền $300,000 để mua nhà, chương trình tài trợ lãi suất cố định 30 năm. Ông ta được nhà tài trợ nói sẽ cho vay nếu ông ta chấp nhận vay với lãi suất 8.9% (phải trả hàng tháng $2,393 cả vốn lẫn lời). Nhưng một người khác cũng xin vay với số tiền vừa kể cho cùng chương trình tài trợ, nhưng có điểm số FICO là 700, ông ta được nhà tài trợ cho vay với lãi suất 6.56% (phải trả hàng tháng $1,912 cả vốn lẫn lời). Thí dụ này công ty Fair Isaac căn cứ trên một cuộc khảo cứu tại nhiều nhà tài trợ khác nhau và được phổ biến trên website "myfico.com".

Khi điểm số tín dụng tăng thêm 120 điểm, người ta đã đỡ được mỗi tháng gần $500. Một năm như thế đỡ được gần $6,000, một số tiền không nhỏ.

Chính vì vậy, nhiều websites quảng cáo cho mướn thẻ tín dụng với giá biểu từ $400 đến $2,000 tùy theo tuổi tác và chiều dài lịch sử tín dụng, cũng như mức tối đa được vay nợ của thẻ tín dụng. Tiểu sử tín dụng của người có thẻ càng dài bao nhiêu, càng tốt bao nhiêu, mức cao nhất được vay càng lớn bao nhiêu, người ta cho thuê được nhiều tiền hơn vì sẽ giúp người ké tên nhiều hơn.

Luật lệ liên bang cho phép người này sử dụng thẻ của người kia bằng cách thêm tên vào. Tuy nhiên lại không giới hạn là có mấy người được đứng tên chung trên một thẻ. Và cũng không có điều khoản nào cấm cho mướn để người khác ké tên vào lấy một khoản lệ phí.

Một số websites còn khoe rằng, có người (có thẻ tín dụng tuyệt hảo) có thể kiếm được $10,000 một tháng hoặc nhiều hơn bằng cách cho đến 99 người khác ké tên.

Chính phủ liên bang cũng như các tiểu bang khuyến cáo các ngân hàng cũng như các công ty tài trợ nên coi chừng cái mánh kể trên. Tuy các công ty dịch vụ tăng điểm số tín dụng có thể lợi dụng kẽ hở của luật pháp, nhưng những người nộp đơn xin vay tiền mua nhà (và cả văn phòng môi giới tài trợ) sử dụng mánh đó bị coi là gian lận (fraud) và có thể bị truy tố.

Ủy Hội Thương Mại Liên Bang (Federal Trade Commission) đã nghiên cứu vấn đề này nhiều tháng qua nhưng chưa đưa ra biện pháp nào. Hiệp Hội Ngân Hàng Tài trợ thì đề nghị Quốc Hội sửa luật. Trong khi đó, công ty Fair Isaac cố gắng đi tiên phong trước khi chính phủ bắt tay hành động.