Ngày 17/8, bản tin tài chính của Bloomberg cho biết: Giá dầu thô thế giới đang cao hơn cùng kỳ năm ngoái 15%. Tuy nhiên, giá trong nước lại cao hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái.

Có sự khác biệt này do hiện tại, mức thuế và phí chúng ta thu trên xăng dầu đã cao hơn. Ngày 9/6, khi DN có lãi, thay vì giảm giá cho người dân, liên Bộ Tài chính - Công thương đã quyết định tăng thuế nhập khẩu lên 5% đối với dầu diesel, dầu hỏa, và trích thêm quỹ bình ổn 100 đồng/lít đối với xăng.

Hiện lựa chọn này đang bị phê phán, khi các chuyên gia cho rằng với mục tiêu số 1 là kiềm chế lạm phát, việc giảm giá để chia sẻ với người dân, ổn định tâm lý thị trường sẽ hiệu quả hơn nhiều. Với các mức thuế, phí mà chúng ta đang áp dụng, hiện mỗi lít xăng A92 đang phải gánh thêm 5.582 đồng, dầu phải gánh 6.100 đồng/lít (tính theo giá nhập tại thị trường Singapore ngày 10/8).

"Nếu chúng ta đã nói là hài hòa lợi ích của Nhà nước, DN và người dân, tôi nghĩ nên bớt phí để giảm giá" - ông Nguyễn Minh Phong, Viện Nghiên cứu kinh tế xã hội Hà Nội nêu quan điểm.

Hiện dù tình hình có thế nào, DN cũng chắc chắn được lãi 300 đồng/lít xăng dầu trở lên, bởi đây là lợi nhuận cố định đã được Bộ Tài chính duyệt cho họ. Nếu giá thế giới giảm, họ lãi nhiều hơn. Nếu giá thế giới tăng, kinh doanh lỗ đã được Nhà nước bù. Như vậy, tính cạnh tranh ở đâu, làm sao để DN phấn đấu giảm chi phí, vận dụng đầu óc xét đoán để nhập hàng lúc rẻ... để giảm nhẹ gánh nặng giá cho người dân, dù hiện chúng ta nói để xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường, cạnh tranh lành mạnh?

Tuy nhiên, cạnh tranh ở đâu khi vào tháng 6, có thể giảm giá xăng dầu, nhưng cả 12 doanh nghiệp đầu mối không ai giảm? Petrolimex lý giải nguyên nhân họ chưa hiểu quan điểm điều hành của Bộ Tài chính, nên giữ giá để bù vào khoản lỗ thời gian trước. Chẳng lẽ cả 11 đầu mối còn lại cũng "chưa hiểu" giống "ông anh cả"?